Nước chiếm đến 70% diện tích bề mặt Trái Đất, là một trong những nhân tố tự nhiên đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc duy trì sự sống. Chúng ta không thể sống nếu như không có tài nguyên thiên nhiên này. 

Có lẽ con người sẽ không cần phải lo lắng việc cạn kiệt nguồn nước trong vài trăm triệu năm tới. Thế nhưng đó là nước, còn nguồn nước sạch để duy trì sự sống thì đang trên đà suy giảm một cách đáng kể. 

Vấn đề ô nhiễm môi trường nước hiện nay đang là vấn đề nhức nhối đối với mỗi quốc gia, đe dọa đến sức khỏe của hơn 7 tỷ người trên Trái Đất và vô số các loài sinh vật khác.

Vậy ô nhiễm môi trường nước là gì, nguyên nhân gây ra ô nhiễm môi trường là gì và cách khắc phục vấn đề này như thế nào, cùng xanhsaigon.com tìm hiểu ngay qua bài viết bên dưới đây nhé!

ô nhiễm môi trường nước
Ô nhiễm môi trường nước để lại hậu quả nghiêm trọng ảnh hưởng đến đời sống, sức khoẻ người dân

Ô nhiễm môi trường nước là gì?

Ô nhiễm môi trường nước là hiện tượng các tính chất vật lý, hóa học và thành phần sinh học của nguồn nước bị biến đổi không phù hợp với tiêu chuẩn được đặt ra. Chất lượng nước thay đổi theo chiều hướng xấu,  bị nhiễm các chất độc hại ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe của các sinh vật sống.

Ô nhiễm nước xảy ra khi các các loại vi khuẩn gây bệnh, virus, loại hóa chất độc hại chưa qua xử lý được đẩy ra các ao, hồ, sông, suối hoặc ngấm xuống mạch nước ngầm với khối lượng quá lớn không kiểm soát. 

Có thể nhận biết nguồn nước bị ô nhiễm dựa vào các biểu hiện: màu sắc biến đổi (màu đen, màu vàng…), có mùi lạ (mùi hôi thối, thum thủm…), các sinh vật sống trong nước ít đi, bị chết nhiều,… Con người khi uống phải nguồn nước này dễ mắc các bệnh về đường tiêu hóa,…

Thực trạng ô nhiễm môi trường nước

Thực trạng ô nhiễm môi trường nước hiện nay trên thế giới

Chắc hẳn, bạn có thể dễ dàng nhận thấy được những con số chỉ ra mức độ ô nhiễm môi trường nước đang không ngừng tăng cao liên tục trong những năm gần đây. Nguyên nhân chính khiến nguồn nước trên toàn cầu đang bị đe dọa trầm trọng và rơi vào tình trạng đáng báo động là do sự tác động của nền công nghiệp. 

Các con sông ở lục địa châu Á là những nơi bị ô nhiễm môi trường nước nặng nề nhất với hàm lượng chì cùng các chất hóa học khác đã vượt quá mức an toàn và đang cao hơn nhiều lần so với các hồ chứa tại khu vực khác. Theo các số liệu báo cáo, số lượng vi khuẩn tại đây gấp 3 lần so với mức trung bình thế giới. Tuy nhiên, đây mới chỉ là vấn đề ô nhiễm nước bề mặt, vấn đề cần được quan tâm nhất hiện nay là tình trạng ô nhiễm nguồn nước ngầm tại một số quốc gia.

Tại Mỹ có khoảng 40% các con sông tại Hoa Kỳ đang gặp tình trạng ô nhiễm nguồn nước và có đến 46% các hồ nước không đạt tiêu chuẩn để có thể duy trì sự sống cho các loài thủy sinh. Không chỉ ở Mỹ, mà tại Bangladesh 1,2 triệu dân của nước này cũng đang phải đối mặt với nguy cơ phải sử dụng nguồn nước ô nhiễm khi đến 85% nguồn nước của quốc gia đã bị ô nhiễm.

thực trạng ô nhiễm môi trường nước
Mức độ ô nhiễm môi trường nước đang không ngừng tăng cao liên tục trong những năm gần đâ

Thực trạng ô nhiễm môi trường nước ở Việt Nam và một số quốc gia

Chẳng cần nói đâu xa, ngay tại Việt Nam và một số nước lân cận cũng đang gặp các vấn đề về nguồn nước sạch. Trung Quốc là quốc gia đang trong tình trạng báo động khi chỉ có 35% trong tổng số địa điểm cung cấp nước là đảm bảo được chất lượng nguồn nước. Tiếp đến  là Philippin, là một trong những đất nước đứng trước mối đe dọa về nguồn nước bị ô nhiễm. 

Tại Việt Nam,theo các báo cáo thống kê về mức độ ô nhiễm môi trường nước cho thấy một bức tranh tổng thể về thực trạng hiện nay, cụ thể:

– Hiện nay, trên cả nước có tổng 283 khu công nghiệp với hơn 550.000m3 nước thải/ngày đêm; 615 cụm công nghiệp, hơn 500.000 cơ sở sản xuất, hơn 4.500 làng nghề, hơn 13.500 cơ sở y tế hàng ngày phát sinh hơn 47 tấn chất thải nguy hại và 125.000 m3 nước thải y tế nhưng trong số đó chỉ có khoảng hơn 5% có hệ thống xử lý nước thải tập trung. 

– Cả nước hiện có khoảng 787 đô thị với 3.000.000 m3 nước thải ngày/đêm nhưng hầu hết đều là lượng nước thải chưa được xử lý. Nhiều chất gây ô nhiễm nước đã có nồng độ vượt quá mức tiêu chuẩn cho phép từ 1,5 – 3 lần, chủ yếu là ô nhiễm hữu cơ và coliforms.

Nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước

Qua tìm hiểu, có rất nhiều nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường nước. Tuy nhiên, sau khi tổng hợp lại Xanh Sài Gòn đã gộp thành 2 nguyên nhân chính, đó là từ tự nhiên và con người:

nguyên nhân ô nhiễm môi trường nước
Có 2 nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường nước đến từ tự nhiên và do con người tác động

Nguyên nhân tự nhiên

– Ô nhiễm nước do mưa, tuyết tan, lũ lụt, gió bão…khuất động những chất bẩn, cặn trong hệ thống cống rãnh, đưa các loại rác thải, chất thải độc hại vào môi trường nước làm mất sự trong sạch của nước.

– Lũ lụt kéo dài có thể ô nhiễm nặng nề hơn do các loại hóa chất dùng trong nông nghiệp, khu công nghiệp phế thải,… ngấm vào mạch nước ngầm.

– Do các hoạt động sống của sinh vật, kể cả xác chết của chúng, khi chết đi, xác chúng bị vi sinh vật phân hủy thành chất hữu cơ ngấm vào lòng đất, sau đó sẽ ngấm sâu vào nguồn nước ngầm, gây ô nhiễm nguồn nước. Tùy vào số lượng nhiều hay ít sẽ gây nên tình trạng ô nhiễm nặng hay nhẹ.

– Ngoài ra ô nhiễm môi trường nước một phần còn do các đặc tính của đất như: nước lấy từ lòng đất chứa nhiều canxi, nước ở những nơi đất phèn thường chứa nhiều sắt, nhôm; …

Nguyên nhân nhân tạo

Chủ yếu đều bắt nguồn từ các hoạt động sinh hoạt và sản xuất của con người:

– Do việc sử dụng quá liều lượng các loại hóa chất, thuốc trừ sâu trong nông, công nghiệp. Thậm chí do ý thức của con người thường vứt vỏ, bao bì thuốc sâu trực tiếp vào nguồn nước, không vứt đúng nơi quy định.

– Ở các nông trại, các hộ gia đình chăn nuôi thường tồn tại một lượng lớn phân từ gia súc, gia cầm, không được xây dựng hệ thống hố ga để xử lý mà xả trực tiếp ra môi trường, gây ô nhiễm nguồn nước.

– Do các chất thải từ sinh hoạt của con người có chứa rất nhiều các tạp chất từ các sản phẩm dầu gội, sữa tắm….. hòa lẫn vào nguồn nước. 

– Các chất thải, nước thải chưa qua xử lý từ hoạt động sản xuất công nghiệp xả thải trực tiếp ra môi trường, lượng chất thải này 100% đều làm ô nhiễm môi trường nước.

– Do tai nạn rò rỉ dầu, rò rỉ lưu trữ dưới lòng đất

– Các hoạt động khai thác tài nguyên khoáng sản, sử dụng nhiên liệu hóa thạch.

– Chất thải phóng xạ.

– Do quá trình đô thị hóa.

Hậu quả của ô nhiễm môi trường nước

Đối với con người

Như chúng ta đã biết, cơ thể của con người chứa một lượng lớn khối lượng nước. Con người cần nước để duy trì sự sống nhưng lượng nước hấp thụ vào cơ thể phải là nguồn nước sạch, không chứa độc tố hay các chất không vượt quá hàm lượng cho phép. 

Tuy nhiên, với việc khai thác nguồn tài nguyên quá nhiều như hiện nay của người, thì nguồn nước sạch không khan hiếm mà còn bị ô nhiễm một cách trầm trọng. Việc sử dụng nguồn nước bị ô nhiễm trong thời gian dài sẽ gây ra những hậu quả xấu tới sức khỏe mà chúng ta không thể ngờ tới.

Một số loại bệnh phổ biến do ô nhiễm môi trường nước có thể kể đến như: các bệnh liên quan đến thần kinh, tim mạch, đường ruột, thậm chí là ung thư, đột biến gen, dị tật…. Ngoài ra, theo nghiên cứu, những trẻ em sống trong môi trường có nguồn nước nhiễm Flo sẽ có IQ thấp hơn so với trẻ em ở các vùng khác.

Nguồn nước ô nhiễm còn là điều kiện thuận lợi cho các loại vi khuẩn có hại, các động vật truyền nhiễm như ruồi, muỗi,…sinh trưởng và phát triển.

Ô nhiễm môi trường nước tác động tới tự nhiên

Không chỉ là một trong những thành tố có vai trò quan trọng trong sự sống còn của con người. Nước còn quyết định tới tất cả sự sống trên trái đất, bao gồm các loài thực vật, động vật trên cạn và dưới nước,….

Chính vì thế, khi nguồn nước bị ô nhiễm thì mọi sinh vật trên trái đất đều sẽ bị ảnh hưởng theo. Đối với thực vật, cây cối chậm phát triển, còi cọc, bị khô héo,… động vật bị nhiễm độc, chết nhiều… 

Nghiêm trọng nhất là các sinh vật sống dưới nước sẽ chịu nhiều các tác động nguy hiểm nhất. Khi mức độ ô nhiễm nước vượt quá giới hạn, chúng sẽ không thể thích nghi được, dẫn đến chết hàng loạt. Nếu con người ăn phải tôm cá bị nhiễm độc , sức khỏe cũng sẽ bị đe dọa theo.

ô nhiễm môi trường nước ở việt nam
Ô nhiễm môi trường nước gây ảnh hưởng cực lớn đối với con người

Đối với xã hội, nền kinh tế quốc gia

Ô nhiễm nước, nguồn nước sạch bị khan hiếm có thể gây tổn hại rất lớn cho nền kinh tế quốc gia. Bởi nước bị ô nhiễm sẽ đặt ra vấn đề cần làm sạch nguồn nước gây ra rất nhiều tốn kém về chi phí mới có thể xử lý và ngăn ngừa ô nhiễm. Đặt ra một vấn đề lớn về công nghệ hiện đại, trí tuệ và kinh phí để có thể giải quyết vấn đề này.

Bên cạnh đó, nước nhiễm các chất độc hại sẽ làm giảm năng suất nông nghiệp và ngành nuôi trồng thủy sản. Điều này gây ảnh hưởng rất lớn đến kinh tế của người dân.

Các biện pháp khắc phục ô nhiễm môi trường nước

Xã hội ngày càng phát triển kéo theo đó là lượng chất thải sinh hoạt, công nghiệp cũng tăng lên theo cấp số nhân. Lượng chất thải ra ngoài môi trường ngày càng nhiều nhưng các hệ thống xử lý tập trung lại không đủ để giải quyết. Do vậy mà tình trạng ô nhiễm môi trường nước càng trở nên trầm trọng hơn. Thực trạng trên đòi hỏi chúng ta cần nhanh chóng đưa ra những biện pháp thích hợp để có thể khắc phục và làm giảm tình trạng nguy hiểm này.

Đối với Nhà nước

– Nghiên cứu, bổ sung những thiếu sót trong các quy định của pháp luật hiện hành về việc kiểm soát xả thải ra môi trường nước.

– Nhà nước ta cần tiếp tục tăng cường đầu tư xây dựng thêm hạ tầng thoát nước, hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn.

– Việc xử lý nước thải ở các nhà máy, xí nghiệp trước khi thải ra môi trường cần được kiểm soát nghiêm ngặt đảm bảo xử lý đúng cách, phù hợp theo quy định.

– Tăng cường, đẩy mạnh việc thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các cơ sở vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường.

– Tăng cường xã hội hóa, huy động các tổ chức, đoàn thể, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và nhân dân tích cực hơn trong công tác vệ sinh môi trường.

– Tiến hành nạo vét, khơi thông cống rãnh thoát nước, xử lý tình trạng ô nhiễm môi trường nước tại các đầm, hồ,… để cải thiện nguồn nước.

biện pháp khắc phục ô nhiễm môi trường nước
Nước vô cùng quan trọng, chúng ta cần có biện pháp khắc phục ô nhiễm môi trường nước lâu dài và hiệu quả

Đối với mỗi người dân

– Cần nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của người dân, ý thức chấp hành, vứt rác theo đúng quy định, tuyệt đối không xả rác bừa bãi. Nhất là các vùng nông thôn cần tích cực tuyên truyền để nâng cao ý thức của người dân về việc bỏ các loại chai đựng thuốc trừ sâu, bao bì đựng thuốc trừ sâu… đúng nơi quy định. 

– Phân loại rác thải trước khi xả thải ra ngoài môi trường: rác phân hủy, rác thải tái chế, rác độc hại. 

– Hạn chế sử dụng các chất tẩy rửa tối đa khi xử lý các vấn đề cống thoát nước nghẹt.

– Nghiêm khắc xử phạt các hành vi vi phạm gây ô nhiễm môi trường để răn đe các đối tượng vi phạm.

– Đẩy mạnh giáo dục ý thức bỏ rác đúng nơi quy định và cách tận dụng các loại phế liệu tái chế như  vải vụn, lon nước, chai nhựa,… cho trẻ ngay từ khi còn nhỏ.

Để vấn đề ô nhiễm môi trường nước được giải quyết hiệu quả nhất, các giải pháp này cần phải xây dựng và thực hiện từ các cấp độ, từ toàn cầu, từng quốc gia cho đến mỗi địa phương. Hy vọng với những thông tin mà Xanh Sài Gòn chia sẻ bên trên đã giúp bạn có cái nhìn tổng quan hơn về tình hình ô nhiễm nước tại nước ta cũng như trên thế giới hiện nay để cùng nhau chung tay khắc phục, giữ cho nguồn nước thật sạch.

guest
0 Comments
Phản hồi trực tuyến
Xem tất cả các bình luận