Ngày đăng: 05-12-2020

Nguyễn Vũ Hiệp

Với tốc độ phát triển kinh tế và công nghiệp chóng mặt như hiện nay thì tình trạng ô nhiễm môi trường đất đang ngày một trầm trọng hơn, thậm chí tới mức báo động. Vấn đề này đang đe dọa đến cuộc sống của con người và vạn vật khác trên trái đất, có ảnh hưởng trực tiếp tới nguồn nước. 

Ô nhiễm đất để lại những hậu quả mà con người chưa thể lường trước được, gây hại cho chúng ta rất nhiều. Do vậy mà đây là vấn đề cấp thiết cần mọi người, mọi nhà và các cơ quan các cấp quan tâm chú trọng hơn.

ô nhiễm môi trường đất
Ô nhiễm môi trường đất nếu không có biện pháp ngăn chặn sẽ huỷ hoại cuộc sống của chính chúng ta

Ô nhiễm môi trường đất là gì?

Vấn đề ô nhiễm môi trường đất đang ngày một trở nên nghiêm trọng, ở mức báo động. Thế nhưng trên thực tế, lại có không ít người vẫn chưa hiểu rõ ô nhiễm đất là gì do vậy vẫn chưa thể ý thức được mức độ trầm trọng của vấn đề.

Ô nhiễm môi trường đất có nghĩa là các tính chất của đất đã bị thay đổi theo chiều hướng tiêu cực, các chất độc hại đã vượt quá ngưỡng an toàn cho phép khiến đất mất đi khả năng tự làm sạch, bị nhiễm bẩn, gây hại tới hệ sinh thái. 

Ô nhiễm đất nguyên nhân chủ yếu là do hoạt động hóa chất từ nông nghiệp, rác thải, xả thải công nghiệp ra ngoài môi trường. Mức độ ô nhiễm đất sẽ tương quan với cường độ dùng các chất hóa học và mức độ công nghiệp hóa. 

Khi các nhân tố sinh thái trong đất thay đổi theo chiều hướng xấu, đất bị khô cằn, có màu đỏ hoặc xám không đồng đều, các hạt sỏi có lỗ hổng, xuất hiện các chất Xenobiotic….. Đây chính là những biểu hiện phổ biến nhất của việc ô nhiễm môi trường đất. Đất bị ô nhiễm có những biểu hiện không giống nhau bởi còn tùy thuộc vào mức độ nhiễm độ nặng hay nhẹ.

ô nhiễm môi trường đất là gì
Vấn đề ô nhiễm môi trường đất đang ngày một trở nên nghiêm trọng, ở mức báo động

Thực trạng ô nhiễm môi trường đất

Thực trạng ô nhiễm môi trường đất trên toàn thế giới nói chung và tại Việt Nam nói riêng đều đang ở mức đáng báo động. 

Thực trạng ô nhiễm môi trường đất trên toàn thế giới

Tài nguyên đất trên toàn thế giới đang bước vào giai đoạn xuống cấp trầm trọng. Đất bị suy thoái do biến đổi khí hậu, ô nhiễm, bị nhiễm mặn, xói mòn, rửa trôi , nhiễm phèn,….. Không chỉ vậy, ngành công nghiệp hoạt động một cách mạnh mẽ khiến đất bị nhiễm kim loại nặng rất độc hại. Tính tới hiện tại, hơn 10% đất có tiềm năng nông nghiệp bị sa mạc hóa.

Cụ thể, bang Minas Gerais tại Brazil bị vỡ đập gây ra hậu quả hơn 60 triệu m3 bùn đất có chứa các chất thải độc hại do quá trình khai thác quặng sắt bị tràn ra ngoài, nhấn chìm cả ngôi làng.

Tại Nhật Bản, hàng trăm kilomet vuông đất nông nghiệp, đất lâm nghiệp và nhiều làng mạc bị bỏ hoang do ảnh hưởng phóng xạ của 3 lò phản ứng nguyên tử của nhà máy Fukushima.

Tại Trung Quốc, sau nhiều năm công nghiệp hóa tràn lan khiến hơn một nưa  diện tích đất nông nghiệp của nước này bị ô nhiễm trầm trọng.

Thực trạng ô nhiễm môi trường đất tại Việt Nam

Việt Nam cũng là một trong những quốc gia đang đứng trước nguy cơ lớn về ô nhiễm đất. Tổng diện tích đất của nước ta là hơn 33 triệu ha, và được phân loại cụ thể như sau:

– Đất phù sa: hơn 3 triệu ha

– Đất feralit: hơn 16 triệu ha

– Đất xám bạc màu: hơn 3 triệu ha

– Đất mặn: 1,8 triệu ha

– Đất phèn: 1,7 triệu ha

– Đất mùn vàng đỏ: hơn 3 triệu ha

– Đất trống, đồi núi trọc: hơn 13 triệu ha

thực trạng ô nhiễm môi trường đất ở việt nam
Thực trạng ô nhiễm môi trường đất ở Việt Nam đang ở mức báo động

Hiện nay, ô nhiễm môi trường đất ở Việt Nam đang diễn ra ngày một nghiêm trọng. Việc phát triển của các ngành công nghiệp cùng quá trình khai thác tài nguyên không chỉ khiến môi trường đất, mà môi trường nước, không khí cũng bị ô nhiễm nặng nề. 

Tình trạng ô nhiễm không chỉ xảy ra ở nông thôn mà tại các thành phố lớn như Hà Nội và Hồ Chí Minh, mật độ dân số cao, lượng khí thải từ quá trình sinh hoạt và hoạt động công nghiệp lớn khiến chỉ số ô nhiễm tại 2 thành phố này nằm trong top đầu của thế giới.

Việc quy hoạch tại các khu đô thị chưa được gắn liền với việc xử lý chất thải như chưa thực hiện hút hầm cầu, thông cống …..đúng theo chu kỳ. Do đó, tình trạng ô nhiễm tại những khu đô thị luôn nằm ở mức báo động. 

Theo các số liệu thống kê, có đến hơn 60% khu công nghiệp tại Việt Nam chưa xây dựng hệ thống xử lý nước thải theo đúng quy định của pháp luật. Ngoài ra, các loại chất thải, rác thải cũng không được thu gom đúng cách đã thải ra ngoài môi trường, khiến tình trạng ô nhiễm càng nặng nề hơn.

Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường đất

Nguyên nhân tự nhiên

Khi hàm lượng các chất tự nhiên có trong đất có sự biến đổi, đồng thời các chất độc hại gia có sự gia tăng một cách đột ngột, vượt quá tiêu chuẩn cho phép đã khiến cho đất bị nhiễm độc và ô nhiễm.

– Đất nhiễm mặn: nguyên nhân chủ yếu do lượng muối có trong nước biển, các mỏ muối khi nước triều dâng cao hoặc do quá trình gley hóa trong đất đã sinh ra các độc tố gây hại.

– Đất nhiễm phèn: do nước nhiễm phèn di chuyển theo mạch nước ngầm từ nơi khác đến làm đất bị nhiễm các chất sắt làm độ pH môi trường giảm xuống.

Do các hoạt động sản xuất nông nghiệp

Việc sử dụng các loại hóa chất, thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ… trong hoạt động sản xuất nông nghiệp là một trong các tác nhân gây ô nhiễm môi trường đất. Thuốc trừ sâu giúp ngăn ngừa, tiêu diệt sâu bệnh phá hoại mùa màng nếu được sử dụng đúng liều lượng khuyến cáo. Nhưng ở một khía cạnh khác, những độc tính tiềm tàng trong sản phẩm này lại có ảnh hưởng xấu tới môi trường nói chung và môi trường đất nói riêng.

Nguyên nhân do các hoạt động công nghiệp

Hoạt động công nghiệp đang phát sinh một lượng rác thải, khí thải lớn ra ngoài khiến môi trường đất bị ô nhiễm nghiêm trọng. Các hoạt động sản xuất sắt thép, cơ khí, gia công kim loại, sửa chữa ô tô…. chưa rất nhiều các kim loại nặng, dầu mỡ. Trong khi đó, công nghệ xử lý nước thải, chất thải lại chưa được xây dựng đủ và đảm bảo theo đúng tiêu chuẩn. Khi xả thải ra ngoài môi trường sẽ gây ảnh hưởng lớn đến các vi sinh vật sống trong đất và làm thay đổi chất lượng đất.

Quá trình khai thác mỏ và các nhà máy nhiệt điện, sản xuất hóa chất, nylon,nhựa dẻo…đều được chạy bằng than. Các chất thải từ những hoạt động này không được qua xử lý đã được xả thải trực tiếp ra ngoài môi trường đất, nước gây ô nhiễm môi trường. 

nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường đất
Tất cả các nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường đất nói trên đều bắt nguồn từ ý thức của con người

Nguyên nhân đô thị hóa

Việc đẩy mạnh quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa ngày càng phát triển cũng là nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường đất. Khói bụi từ các phương tiện tham gia giao thông kết hợp với các tác động của không khí từ các đô thị, khu công nghiệp đều là các yếu tố tác động khiến cho môi trường đất bị ô nhiễm.

Do ý thức con người

Tất cả các nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường đất nói trên đều bắt nguồn từ ý thức của con người. Người dân, các hộ gia đình không phân loại rác thải trước khi thải ra ngoài môi trường. Một bộ phận khác còn chưa ý thức được việc cấp thiết của việc giữ gìn vệ sinh môi công cộng chung. Thể hiện qua việc vứt rác bừa bãi, không đúng nơi quy định.

Bên cạnh đó là các chủ doanh nghiệp chỉ quan tâm tới lợi ích của kinh doanh mà không màng tới cộng đồng đã vi phạm luật bảo vệ môi trường. Không xây dựng hệ thống xử lý chất thải đầy đủ theo đúng quy định mà trực tiếp xả thải thẳng ra bên ngoài với một lượng lớn những chất độc hại. 

Hậu quả của ô nhiễm môi trường đất đối với trái đất

Hiện nay vấn đề ô nhiễm môi trường đất đang là một thách thức lớn đối với toàn nhân loại, và kéo theo đó là những hậu quả khó lường:

Nguồn nước ngầm bị ô nhiễm, cạn kiệt

Môi trường đất bị ô nhiễm sẽ làm hưởng xấu đến nguồn nước ngầm. Các độc tố, hóa chất gây hại bên trong đất ô nhiễm sẽ ngấm xuống sâu vào mạch nước ngầm, gây hại đến sức khỏe của con người. Bởi hiện nay, nước ngầm đang là nguồn nước chính phục vụ cho nhu cầu ăn uống, sinh hoạt hàng ngày của con người.

Đất đai bị biến chất

Do phần bề mặt của đất bị thay đổi tính chất đã tạo điều kiện cho các loài nấm gây hại phát triển mỗi khi khí hậu ẩm ướt, có mưa lớn. Bên cạnh đó, khi có mưa lớn, lũ lụt đất đai bị xói mòn, bị ngập mặn, khiến cho đất trở nên khô cằn dần dần mất đi các chất dinh dưỡng.

Hệ sinh thái bị ảnh hưởng nặng nề

Đất là nơi ở của các loài côn trùng cũng như giun dế… tạo nên một hệ sinh thái vô cùng phong phú. Tuy nhiên, ô nhiễm môi trường đất sẽ khiến cho quá trình chuyển hóa của thực vật bị kém đi, làm giảm năng suất cây trồng. Theo thời gian, hệ sinh thái sẽ dần mất cân bằng, điều này đe dọa trực tiếp tới đời sống con người cũng như các loài vật sống.

Ô nhiễm đất gây hại tới ngành chăn nuôi, trồng trọt

Một hệ lụy khác khi môi trường đất bị ô nhiễm đó là làm ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất nông nghiệp. Đất đai bị mất cân bằng dinh dưỡng, khiến mùa màng thất thu, cây trồng phát triển chậm, dẫn đến sản lượng nông nghiệp giảm sút.

Không chỉ vậy, tình trạng này còn kéo theo lượng thức ăn phục vụ chăn nuôi bị giảm mất đi, khiến sản lượng chăn nuôi đi xuống.

Gây hại tới sức khỏe của toàn nhân loại

Mối quan hệ giữa môi trường và sức khỏe con người là mối quan hệ vô cùng mật thiết. Do vậy, khi môi trường đất bị ô nhiễm có thể dẫn tới các bệnh liên quan đến hô hấp, da, thậm chí là ung thư, dị tật nếu con người tiếp xúc quá lâu. Theo nhiều nghiên cứu, đây cũng là nguyên nhân chính gây ra chứng chậm phát triển ở trẻ nhỏ. 

Các biện pháp khắc phục ô nhiễm môi trường đất

Các biện pháp khắc phục ô nhiễm đất chủ yếu nhằm mục đích làm giảm thiểu hoặc loại bỏ những chất thải độc hại tại nguồn và thay thế các lựa chọn không độc hại, nguy hiểm.

Giảm thiểu việc sử dụng phân bón hóa học và thuốc trừ sâu

Thay vì việc sử dụng các loại các phân bón hóa học người dân có thể sử dụng các loại phân bón hữu cơ và phân bón sinh học để bổ sung dinh dưỡng cho cây trồng và cố định đạm trong đất. 

Bên cạnh đó, bà con nông dân có thể tự chế thuốc trừ sâu hoặc sử dụng loại thuốc trừ sâu sinh học để loại trừ sinh vật gây hại, vi khuẩn và sâu bệnh, bảo vệ mùa màng. 

Phục hồi rừng

Rừng và thảm thực vật là nhân tố giúp đất không bị rửa trôi, xói mòn và giữ lại được các chất dinh dưỡng. Vì vậy, cần ra luật nghiêm cấm chặt phá rừng, thúc đẩy việc phục hồi rừng bằng cách trồng thêm nhiều cây xanh, và đặc biệt thực hiện các biện pháp chống cháy rừng. Đây được coi là là một trong những biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường đất vô cùng hiệu quả.

biện pháp khắc phục ô nhiễm môi trường đất
Các biện pháp khắc phục ô nhiễm đất chủ yếu nhằm mục đích làm giảm thiểu hoặc loại bỏ những chất thải độc hại tại nguồn

Xử lý các chất thải lỏng, rắn trước khi xả thải ra môi trường

Đổ các chất thải rắn như rác thải sinh hoạt, vật liệu công nghiệp trên đất sẽ làm tăng các chất độc hại trong đất. Chất thải rắn cũng làm thay đổi các tính chất hóa học và sinh học tự nhiên của đất như mức độ kiềm của nó. 

Chính vì vậy, việc tìm bãi đổ rác để chôn vùi các chất thải rắn cần phải được lựa chọn cẩn thận, để ngăn ngừa sự rò rỉ chất thải, gây ra ô nhiễm. Căn cứ vào số dân đô thị và khu công nghiệp, để dự tính lượng rác thải ra môi trường hàng ngày là bao nhiêu mà quy hoạch bãi rác cho thích hợp. 

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp, xí nghiệp cần đẩy mạnh việc xây dựng hệ thống xử lý chất thải theo đúng tiêu chuẩn trước khi xả thải ra ngoài môi trường. Các hộ gia đình, các khu chung cư, tòa nhà cao tầng cần thực hiện việc rút hầm cầu, thông cầu cống nghẹt đúng theo định kỳ để tránh xảy ra những vấn đề không mong muốn.

Phục hồi và tái chế vật liệu

Để giảm thiểu tình trạng ô nhiễm chất thải rắn trên đất liền, có thể phục hồi và tái sử dụng các vật liệu như vải, túi nhựa và thủy tinh, hạn chế sử dụng túi nilon,…. trong nhà thay vì vứt bỏ chúng. Với cách tái chế này, bạn đã có thể giảm lượng rác thải rắn xả ra đồng thời cũng góp phần vào việc tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên. 

Tiết kiệm tài nguyên

Sử dụng tiết kiệm nguồn tài nguyên là bạn đã góp phần vào việc bảo vệ tài nguyên đất khỏi nguy cơ bị ô nhiễm, giúp giảm lượng rác thải tới các bãi chôn lấp. Bạn cũng có thể giảm thiểu ô nhiễm môi trường đất bằng cách thực hành sử dụng hợp lý, tiết kiệm các nguồn tài nguyên không thể tái tạo như dầu và xăng.

Tóm lại, ô nhiễm môi trường đất hiện nay đang là một vấn đề cấp thiết cần được mỗi người dân, các cấp cơ quan ban ngành đặc biệt quan tâm. Nếu không muốn kéo theo những hệ lụy nghiêm trọng gây ảnh hưởng xấu tới sức khỏe con người cũng như các sinh vật sống trên trái đất.

Điểm 5 / 5. - Lượt đánh giá: 2

No votes so far! Be the first to rate this post.

Avatar
Nguyễn Vũ Hiệp
Hãy cùng Xanh Sài Gòn tìm hiểu chi tiết nguyên nhân và cách xử lý khi gặp tình trạng tắc nghẽn bồn cầu qua bài viết bên dưới đây. Bồn cầu nhà bạn gặp vấn đền và bạn đang loay hoay không biết cách thông nghẹt bồn cầu? Đây cũng là tình trạng thường gặp ở các hộ gia đình trong các khu đô thị hay các bệnh viện, trường học, trung tâm thương mại hiện nay. Hãy cùng Xanh Sài Gòn tìm hiểu chi tiết nguyên nhân và cách xử lý khi gặp tình trạng tắc nghẽn bồn cầu qua bài viết bên dưới đây.
Bài viết liên quan
4 cách làm sạch rêu trong ống nước sinh hoạt vô cùng hiệu quả
Rêu trong ống nước gây nhiều vấn đề về sức khỏe gia đình. Bài viết sau đây sẽ bật mí cách làm sạch rêu trong ống nước hiệu quả nhất mà bạn nên thử!
Review bột thông cống – 5 loại bột thông cống hiệu quả nhất
Review bột thông cống hiện nay được đánh giá là giải pháp khá hữu hiệu để giải quyết tình trạng tắc cống. Cùng Xanhsaigon chúng tôi tìm hiểu thông tin nhé!
Bồn cầu bị xì hơi là gì? Hướng dẫn xử lý bồn cầu bị xì hơi
Bồn cầu bị xì hơi bốc mùi hôi thối ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của nhiều gia đình. Làm thế nào để khắc phục tình trạng này? Click để xem giải pháp chi tiết nhé!
Call Call
On top

On top